Een cursus in zeven delen over hoe kunstenaars kijken.
Het schetsboekje van Turner, de tekeningen van Rembrandt, de op-z’n-kop schilderijen van Baselitz: deze en andere kunstenaars maken geen kopie van de werkelijkheid. Ze creëren hun eigen werkelijkheid. Dát is de basis voor hun kunstwerken. In deze cursus gaan we dat ook doen: de smartphone en AI gaan de prullenbak in. Tijd voor het echte werk!
Cursus ‘Het schetsboekje van Turner’
- Eind augustus tot medio november 2026
- Atelier Rob van Es
- Complex Bacinol, Hooikade 13 in Delft
- Naar keus op vrijdagmiddagen (14.00 - 16.30 uur) of op zaterdagochtenden (10.00 - 12.30 uur)
Les 1
De tekeningen van Rembrandt
De tekeningen van Rembrandt laten zien wat er zo bijzonder is aan zijn schilderijen. Lijnvoering, schaduwen, bewust niet uitgewerkte details komen we in de ‘pressure-cooker’ van zijn pentekeningen tegen. Dat maakt die tekeningen ook zo treffend, waardoor het eigenlijk ook geen voorstudies zijn, maar op zichzelf staande kunstwerken.
In deze les gaan we pen-tekenen door de ogen van Rembrandt.
Les 2
Vermeer als een vroege Mondriaan
Johannes Vermeer was een vroege Mondriaan. Als we meekijken door de ogen van deze Delftse meester ontdekken we dat het niet de brieflezende en melkschenkende dames waren die z’n doeken zo goed maken, maar de compositie. Röntgenonderzoek laat zien dat Vermeer z’n werk regelmatig aanpaste. Niet omdat een gezichtsuitdrukking niet goed was, maar omdat de compositie beter kan: Vermeer dacht in vlakken die zich spannend tot elkaar verhouden, zoals Mondriaan dat ook deed. Daarmee gaan we in deze les experimenteren. We maken met vlakken de essentie van een Vermeer.
Les 3
Het schetsboekje van Turner
William Turner kennen we van z’n grote doeken waarin de zon opkomt en van zeegezichten waarin het onwaarschijnlijk hard stormt. Waardoor zijn we zo onder de indruk van deze romantische meesterwerken? Het antwoord zou wel eens kunnen liggen in de schetsboekjes van Turner. Met een paar aquarel-veegjes zette hij daarin de kern van z’n landschappen neer. Dát was de basis.
Gaan we in deze les ook doen: met enkele aquarel-veegjes de wereld om ons heen naar onze hand zetten.
Les 4
Op z’n kop schilderen
Georg Baselitz schilderde mensen op z’n kop. Als ik dat zo opschrijf, lijkt het alsof Baselitz het niet goed deed, dat hij afweek van wat eigenlijk beter zou zijn. Maar zo zit ’t niet. Baselitz zette de wereld op z’n kop doordat hij anders keek. Zijn modellen schilderde hij inderdaad op z’n kop. Maar de afwijkingen en ‘fouten’ die daardoor ontstaan, koestert hij en maken het beeld sterker dan een beeld waarin een man of vrouw gewoon met beide voeten op de grond staat.
We gaan Baselitzen!
Les 5
De koffiekannen van Klaas Gubbels
Klaas Gubbels schildert en zeefdrukt koffiekannen. Honderden heeft hij er al gemaakt en ze blijven boeien. Hoe komt dat? Zit het ‘m in de details waardoor elke koffiekan net weer anders is? Of in de quasi-grove uitwerking waardoor z’n koffiekannen suggestief en minimalistisch worden.
In deze les gaan we op zoek naar de essentie van Gubbels’ koffiekannen. We gebruiken daarvoor de sjabloondruk-techniek. En nemen er een kopje koffie bij.
Les 6
Spelen aan het strand
Sean Scully schilderde en krijtte een reeks werken op groot formaat over zijn zoon die aan het strand speelt van het eiland Eleuthera op de Bahama's. Dat leverde gekke en niet-complete werken op, die zeer tot de verbeelding spreken. Hoe komt het dat deze grove werken zoveel kijkers aanspreken? Waarschijnlijk omdat Scully door zijn oogharen heen zijn spelende zoontje als middel gebruikte om maximaal z’n schilderstaal uit te drukken. Het eigenlijke onderwerp is niet het zoontje, het onderwerp is verf en krijt.
Deze les gaan we met Scully’s blik een bloemkool schilderen.
Les 7
In het diepe springen
In de vorige lessen hebben we ons verdiept in de manier van kijken van bekende kunstenaars. In deze les laten we de grote voorbeelden achter ons en gaan we zelf kijken als een kunstenaar. We bepalen elk voor ons een thema en proberen uit hoe we daarmee met onze eigen artistieke blik en daarbij passend schilder- en tekenmateriaal de saaie werkelijkheid spannender en overtuigender kunnen maken.
VRIJDAG
Les 1 op 4 september
Les 2 op 11 september
Les 3 op 25 september
Les 4 op 2 oktober
Les 5 op 30 oktober
Les 6 op 6 november
Les 7 op 13 november
ZATERDAG
Les 1 op 29 augustus
Les 2 op 12 september
Les 3 op 26 september
Les 4 op 3 oktober
Les 5 op 31 oktober
Les 6 op 7 november
Les 7 op 14 november