In Natuurcentrum Ameland hangt in een van de zalen mijn zevenluik van microscpie-foto's van 'zoutminnende' planten. De expositie wordt begeleid met een vitrinelkast vol spullen die bij botanische microscopie worden gebruikt. Inclusief forse 3D-modellen die laten zien hoe planten er van binnen uitzien.
De toverhazelaar heet niet voor niets zo. Een prachtige heester die midden in de winter (januari) bloeit. Met bloemen als rolfluitjes en stuifmeel op kussentjes van rood fluweel. En met takjes die in de Middeleeuwen als wichelroede werden gebruikt.
We gaan de slag met met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. Voor elke deelnemer staat een microscoop klaar. We maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis. Ook voor beginners!
De plant lijkt van buiten een augurk. Vandaar de naam ‘schijnaugurk’. Maar het is een klimplant die ook naar de naam Akebia quinata luistert. Met geurige, purperbruine bloemen en kleverige zoetige vruchten die naar chocolade ruiken. Op 4 februari gaat-ie onder de microscoop. Met voor iedere deelnemer een microscoop. We ontdekken de innerlijke schoonheid van deze bizarre plant. We gaan de slag met met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. En we maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis. Ook voor beginners!
atelier Rob van Es
Hooikade 13 in Delft
50 euro p.p. inclusief alles.
Of 45 euro als je eerder al meedeed.
Op 20 april gaat de prei onder de microscoop. De stengel, het blad en de wortels beloven mooie plaatjes op te leveren. En dan ook de bloemen van de prei! Nooit gezien? Kom dan zeker langs. We gaan de slag met met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. Met voor iedere deelnemer een microscoop. We maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis. Ook voor beginners!
atelier Rob van Es
Hooikade 13 in Delft
50 euro p.p. inclusief alles.
Of 45 euro als je eerder al meedeed.
Veel nieuwe kunst heeft een vertrekpunt. Een detail, een kleur, een woord waar het allemaal mee begint. De kunst is om kunstwerken te maken die zijn ‘losgezongen’ van zo’n vertrekpunt. Dat wil zeggen, het vertrekpunt blijft herkenbaar, maar in de verdere hoogstpersoonlijke uitwerking ontstaat een nieuw kunstwerk dat op eigen benen staat.
Daarover gaat een drietal korte cursussen van elk twee lessen. In elke les maak je een kunstwerk op basis van een vertrekpunt. De ervaring leert dat je als cursist aan het eind van de les zegt ‘Had ik het nou toch maar wat anders aangepakt, dan was het beter geworden.’ Die kans krijg je in les 2. Met bruikbare suggesties en met voortschrijdend inzicht om het werk sterker, poëtischer of expressiever te maken, creëer je in les 2 een geheel nieuwe versie. Met de leerpunten uit les 1 als basis.
Je leert in de reeks ‘Vertrekpunten’ om ongebruikelijke materialen en technieken te combineren. Werken buiten je comfortzone staat voorop. Doe het maar, durf het maar. En verras jezelf.
Deze korte cursussen zijn op zaterdagochtenden, steeds van 10.00 tot 12.30 uur. Locatie: het atelier van Rob van Es, gebouw Bacinol. Hooikade 13 in Delft.
Prijzen: € 80,00 per korte cursus van twee lessen. Inclusief alle materialen.
Korte cursus 1 (twee lessen)
Zaterdag 10 en 17 januari 2026
Het begint met een kras
Het begint met een kras, een veeg of een vlek. (die maakt je buurman of buurvrouw) Met deze ‘beschadiging’ als vertrekpunt ontstaan interessante kunstwerken. Niet door van een veeg een snor te maken in een knap gepenseeld portret. Dat is te gemakkelijk. Maar wel door in de abstractie van de veeg, de kras of de vlek te blijven werken. Maak een op zichzelf staand abstract organisme dat overtuigt door kleur en vorm (en niet door wat het voorstelt). Met dit streven komen we dicht bij de essentie van kunst.
Korte cursus 2 (twee lessen)
Zaterdag 7 en 14 februari 2026
Poëzie als inspiratiebron
‘Ik ben een oceaan van wachten, waterdun omhuld door ’t ogenblik’. Zulke zinnen zijn prachtig. Het is beeldende kunst in woorden: raak getroffen en niet in gewone woorden samen te vatten. Het recept voor deze twee lessen is: men neme een gedicht en maak daar een gedicht van in verf, krijt en inkt. Niet door het gedicht met verf, inkt of krijt na te vertellen, maar door in dezelfde ongrijpbaarheid te verven, inkten of krijten. Raadselachtig en raak getroffen in één.
Korte cursus 3 (twee lessen) Zaterdag 7 en 14 maart 2026
De handen van de meester
Het Joodse bruidje van Rembrandt, De Aardappeleters van Van Gogh, de elkaar rakende vingers in De schepping van Adam van Michelangelo. De handen in deze meesterwerken zijn essentieel. De opdracht: kies één van deze drie voorbeelden uit. Positioneer de handen zoals ze op het schilderij staan. Vergeet vervolgen het voorbeeld en maak je eigen voorstelling. Met de handen van de meester en met de rest de voorstelling van jou. Zo ontstaat een spannend werk.
Eigentijds grafisch werk over Delftenaren die de 17de eeuw geschiedenis schreven. Johannes Vermeer, Antoni van Leeuwenhoek, Pieter de Hooch, Reinier de Graaf en anderen.
Groepsexpositie van Rob van Es, Annemiek van de Pol en Rafael Martig.
Te zien op de expositiemuur van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft.
In bollen en knollen zit al het leven van de plant. In deze workshops dalen we per microscoop af naar deze botanische energieleveranciers. Voor elke deelnemer staat een microscoop klaar, met alles wat daarbij hoort. We maken microscopische preparaten en maken er via de kijkbuizen met de smartphone foto's van. Ook voor beginners!
Met acrylverf, acrylinkt en met zelf-gesneden sjablonen maken we strakke artistieke impressies van plantenzaden. Voorbeelden genoeg in Hortus botanicus Leiden! Met de microscoop kunnen die ter inspiratie worden bestudeerd. Aansluitend gaan we creatief los!
In de Hortus botanicus Leiden is de tentoonstelling Planten & Planeten te zien, een samenwerking tussen Instituut Sterrewacht en de Hortus botanicus Leiden. Ontdek het fascinerende verhaal van leven op aarde, met moderne rariteitenkabinetten, oeroude planten, meteorieten en kunstwerken. Rob van Es maakte botanische micropreparaten voor deze expositie.
Mensen en groepen die een microscopie-workshop op maat willen, kunnen mij daar altijd voor benaderen. U bepaalt van welke welke planten preparaten worden gemaakt, of ik doe een voorstel. Altijd een avontuur. U gaat op reis naar het binnenste van de plant. Voor elke deelnemer is er een microscoop. We gaan de slag met met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. We maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis. Ook voor beginners!
Duur workshop: 1 tot 3 uur.
Atelier Rob van Es, Hooikade 13 in Delft. Of op uw locatie.
Prijzen in overleg
Monoprints maken met echte bloemen en planten. Leuke workshop voor kinderen en volwassenen. Altijd verrassende resultaten!
Een deel van de evenmenten, exposities, curssussen en workshops die recentelijk zijn geweest, keert binnenkort in geactualiseerde vorm weer terug...
In november doe ik mee met Kunstmaand Ameland. Ik laat een zevenluik zien van microscoop-opnamen van zoutminnende planten. De planten dus die op Ameland op de grens van zilt en zoet voorkomen. Mijn invalshoek is kunstzinnig, niet biologisch. De microscoopfoto van helmgras (onderdeel van het zevenluik) is geselecteerd als publiciteitsfoto van het festival. Op 1 november lever ik met een filmpje over de micoscopische wereld van de duindoorn de aftrap voor de opening van deze kunstmaand, waar circa 90 kunstenaars op 50 kocaties op het eilend aan meedoen.
www.kunstmaandameland.com
Leer in het atelier van Rob van Es te werken in laagjes. Met inspirerende voorbeelden als Jan Mankes en Per Kirkeby. Maar ook met eigen werk! Ontdek hoe laagjes in een kunstwerk niet alleen sfeer geven, maar ook dat ze een tijdreis kunnen bieden. Stuclagen op oude kunstwerken, erosielagen op grottekeningen: heerlijk om mee te experimenteren en om te ontdekken hoe je zoveel meer uit een kunstwerk kunt halen.
9 zaterdagochtenden van 6 september tot begin november
Ga met microscopist Rob van Es mee op een drie uur durende micro-safari en ontdek de fascinerende binnenwereld van planten en bomen: zo zag je de hortus nog nooit!
Het werkt zo. Met een klein groepje kijken we eerst hoe een microscoop werkt. Met instructies, een loep en een botanisch schaartje begint de safari in de hortus. Ga onder begeleiding van een Hortus medewerker op zoek naar de bomen en struiken die op het safariprogramma staan en knip er zoals geïnstrueerd heel kleine stukjes af. Die gaan mee naar de tien microscopen die startklaar staan in de safarikamer. Met een microscopeermes snij je van de plantenmonsters ultradunne plakjes. Die ga je bewerken met speciale vloeistoffen. Daarna begint het grote genieten. Je ontdekt onder de microscoop dat de safari-oogst fantastische landschappen oplevert van gekleurde cellen en vezels. Via de kijkbuizen van de microscoop fotografeer je die landschappen. Natuurlijk legt Rob van Es precies uit wat je ziet. Alles wat je gemaakt hebt, mag mee naar hus.
We maken microscopische preparaten van verschillende onderdelen van de groente of fruit van de dag, we versterken de kleurcontrasten en bedden bewerkte plakjes van deze gezonde lekkernijen in kunsthars in. We maken er door de microscoop foto’s van en je krijgt een handout mee met uitleg.
Tien microscopen met alle toebehoren staan startklaar. Elke workshop duurt 2½ uur.
Gemaakte micro-preparaten mogen mee naar huis.
Ook uitstekend te doen voor beginners!
Data:
16 juli: vijgen, met als uitsmijter: broodschimmels
30 juli: ananas, met als uitsmijter diatomeeën
13 aug: kokosnoot, met als uitsmijter gemummificeerde fruitvliegjes
3 sept: mais, met als uitsmijter: wangslijm
24 sept: gember, met als uitsmijter textielvezels
8 okt: prei, met als uitsmijter yoghurt-bacteriën
Kunstenaar Lenny Waasdorp staat op Dutch Design Week 2025 met een installatie over de roos die opgroeide op het graf van haar oma. Samen maakten we bijpassende microscopische preparaten van de roos die op Dutch Design per microscoop zijn te bekijken.
Planten gaan extreem duurzaam met hun energie om. Daar hebben ze slimme oplossingen voor. Moet ook wel, willen ze overleven in de natuur. De botanische microscopie-foto’s van kunstenaar en botanisch microscopist Rob van Es die deze duurzaamheid illustreren zijn van 15 augustus tot 15 oktober te zien in de centrale hal van Energy Transition Campus Amsterdam. Het is een ultramodern, duurzaam gebouw op de noordelijke IJ-oever van Amsterdam. Ze werken in het onderzoekscentrum aan innovatieve oplossingen voor de energietransitie. Dat gebeurt in een communtiy van Shell, start-ups, scale-ups, kennisinstituten, grensverleggende academici en bedrijven die de energietransitie als ultiem doel hebben.
Geen betere plek dus om aan de hand van prachtige microscopie-foto’s van planten op celniveau te laten zien hoe de botanische wereld om ons heen met energie omgaat.
Gember is een wortelknol die voor van alles en nog wat wordt gebruikt. Van een verfrissend theetje tot medicijn bij een reeks van ziekten. Op 24 september gaan we plakjes gember en plakjes van andere delen van deze plant prepareren met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. En we maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis. Ook voor beginners!
O ja, we gaan als uitsmijter naar wangslijm kijken…
Marja van Bijsterveldt vertrekt als burgemeester van Delft. Als gast-curator koos zij 7 kunstenaars uit die met elkaar de burgemeester een maand lang uitzwaaien. Thema: verbinding. Brenda Vonk, Coby Brinkers, René Jacobs, Jacqueline Louter, Leni van de Band, Loes Kouwenhoven en ikzelf doen mee. Ik laat een zesluik van Midden-Delflandse horizonnen zien, dat eerder onder de naam KaleidoScape (met gedicht van Flip van der Eijk en een stuk van componist Boudewijn Ruigrok - uitgevoerd door sextet Caekelbont - in Delft en Midden-Delfland te zien en te horen was.
Maïsbladeren zijn rijk gevuld met gracieuze vatenbundels. En ook de maïskolf zelf is - voordat het
tot popcorn wordt gepromoveerd - onder de microscoop zeer het aanzien waard. Op 3 september
gaan we plakjes van de maïsplant prepareren met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. En we
maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten
kunnen als souvenir mee naar huis. Ook voor beginners!
Op de foto een tipje van de sluier…
De vlinderbloemenfamilie is een rijk geschakeerd gezelschap: van klaver tot pinda, van sperzieboon tot indigo. Op vrijdagmiddag 8 augustus staat deze veelzijdige plantenfamilie centraal in de Hortus tijdens het Science Café Vlinderbloemigen. Kom kijken, luisteren, proeven en meedoen! Bij mijn kraam gaat tijdens het Science Café de sperzieboon onder de microscoop. Zo heb je deze groente nog nooit gezien.
‘Ze zijn nog maar heel klein. Heb je niet zoveel aan’, zei de verkoopster in het tuincentrum. Maar BINGO voor de microscopist. Deze piepkleine nog zachte kokosnootjes (met steel en blad) zijn perfect om de geheimen van de kokosnoot te ontrafelen. Op 13 augustus gaan we plakjes van de kokospalm prepareren met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. En we maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. (Er is ook een ‘gewone’ grote koksnoot aanwezig). Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis.
De ananas is eigenlijk een verzameling bessen die is aan elkaar is gegroeid. De ananas heeft meer verrassingen. Op 30 juli gaan we het allemaal ontdekken. Plakjes van de vrucht en van de bladerkroon gaan we prepareren met contrastvloeistoffen, alcohol en kunsthars. En we maken met de smartphone door de microscoop foto’s van de resultaten. Gemaakte preparaten kunnen als souvenir mee naar huis.